In januari 2006 startte Herenthout met het diftar-systeem voor de huis-aan-huisophaling van restafval (grijze bak) en GFT (groene bak). De algemene doelstelling was onze afvalberg te verkleinen door toepassing van het principe “de vervuiler betaalt”.
Na 3 jaar werking zijn de resultaten over het algemeen positief: de hoeveelheid restafval daalde met 40 % en de hoeveelheid GFT-afval met ruim 50 %.
Dit neemt niet weg dat Eenheid reeds van bij de start van het systeem een aantal bedenkingen had. Wij vonden vooral dat de vaste kosten (2,50 € / bak / maand) te hoog waren ten opzichte van de kg-prijs.
Bovendien, zo blijkt uit recente cijfers van IOK-afvalbeheer, heeft ruim 11 % van de Herenthoutse gezinnen (+/- 430) geen restafvalbak. Terwijl het toch duidelijk is dat iedereen wel restafval moet hebben, hoe selectief men ook te werk gaat. De vraag die men zich dan ook stelt is: “Waar blijven die gezinnen dan met hun restafval ?”. We vrezen dat dat afval in andere containers of in kachels terechtkomt of erger nog: in de natuur.
Wat ondertussen ook duidelijk is geworden, is dat de verhouding vaste en veranderlijke kosten gevoelig ligt. En dat het niet eenvoudig is daarin een goed evenwicht te vinden.
Hoe dan ook, Eenheid was voorstander van een evaluatie en grondige aanpassing van het diftar-systeem en daarom werden reeds geruime tijd gesprekken gevoerd met IOK-afvalbeheer om het systeem bij te sturen. Die onderhandelingen verliepen allesbehalve vlot. Maar het uiteindelijke resultaat, menen we, is alleszins een stap in de goede richting en is sociaal rechtvaardig.
Feit is en blijft dat door de beslissing van de vorige coalitie om toe te treden tot Diftar, onze gemeente tot 2021 aan IOK-afvalbeheer gebonden blijft.
Anderzijds zal het nieuwe systeem er wel voor zorgen dat de kosten zullen dalen voor een gemiddeld gezin dat selectief inzamelt. Het principe “de vervuiler betaalt” wordt immers versterkt.
Eenheid wilde zelfs nog verder gaan in de reorganisatie, maar daar had IOK geen oren naar.
Het nieuwe systeem
Tot voor kort droegen gezinnen zonder grijze bak financieel minder bij in de globale kosten van de afvalverwerking, hoewel ook zij waarschijnlijk papier, glas en plastiek meegeven en gebruik maken van het containerpark.
Vanaf januari 2009 wordt ieder gezin (ook de handelaars) verplicht (bij politiereglement) een grijze restafvalcontainer te gebruiken. Een GFT-container is niet verplicht. Wie goed composteert, kan het immers zonder groene bak stellen.
Verder worden de vaste kosten verlaagd en de kilogramprijs verhoogd. Dat is vooral in het voordeel van wie goed sorteert !
Concreet:
restafval (grijze bak) 21 € / jaar (verplicht)
GFT-afval (groene bak) 18 € / jaar (vrije keuze)
vaste kosten 39 €/ jaar (i.p.v. 60 € nu)
kg-prijs restafval 0,200 €/kg (vroeger 0,150)
kg-prijs GFT 0,100 €/kg (vroeger 0,075)
Rekening houdend met afvalverbruik van een gemiddeld Herenthouts gezin, komt men tot volgende berekening: de variabele kost (kg-prijs) zal stijgen naar +/- 50 € /jaar (tegenover 37,50 € vroeger); de vaste kost, echter, zal dalen (zie boven). Eindbalans: een totale kostprijs die daalt van 97,50 € (vroeger) naar 89 € (nu).
Wat de containers betreft is de standaard een bak van 120 liter, zowel voor de groene als de grijze.
Er is echter ook een kleinere container van 40 liter beschikbaar voor een appartement, serviceflat, bejaardenwoning,… Anderzijds is er ook een container van 240 liter (en voor dezelfde prijs) voor gezinnen vanaf 5 personen, bedrijven, onthaalouders, inwoners die om medische redenen nood hebben aan dit formaat, rusthuizen, scholen, verenigingen,…
Bij de stemming voor de Diftar-wijzigingen in de gemeenteraad onthield Sander Ooms (Eenheid) zich. Hij motiveerde dat door te zeggen dat de aanpassing weliswaar een verbetering van het systeem is, maar dat door de houding van IOK een verdergaande reorganisatie niet mogelijk was. Sander gaf daarmee het aanvoelen van de hele Eenheid-fractie weer.
Tot slot, nog enkele nuttige opmerkingen.
Het gebruik van luierzakken wordt nu nog interessanter omdat de prijs van de witte zakken gelijk blijft, terwijl je meer gaat betalen als je de luiers als restafval meegeeft.
Compostbakken kunnen nog steeds aangekocht worden tegen 23 € per stuk. De aankoopprijs voor de gemeente is daarentegen 52 € ! Thuiscomposteren is dus duidelijk iets wat we willen stimuleren. Er komt trouwens een nieuw en steviger model compostbak met een inhoud van 1,3 m3 (vroeger 1,1).
Herenthout haalde onlangs het VRT-journaal als gemeente met de laagste hoeveelheid restafval per persoon in Vlaanderen: 58 kg per jaar. Uiteraard willen we dat graag zo houden, maar dat zal niet gemakkelijk zijn nu er zo’n 430 grijze bakken gaan bijkomen. Een volgehouden sensibilisering om de hoeveelheid afval te beperken en het stimuleren van thuiscomposteren blijven nodig !
